IJs Groenland jaarlijks 10 meter dunner

Meteorologe Helga van Leur is samen met Reinier van den Berg naar Groenland gereisd. Zij heeft daar onderzoek gedaan naar de klimaatverandering.  Zo ontdekte zij dat het eeuwenoude ijs elk jaar 10 meter dunner wordt. Ook stuitte Helga op een overstroomd meer dat bijna jaarlijks leeg loopt.

IJs Groenland smelt veel sneller dan vroeger
Groenland heeft de op één na grootste ijskap ter wereld (Antarctica is de grootste). Dat ijs op land is een enorm zoetwaterreservoir dat een buffer vormt voor ons klimaat. Er zijn voorbeelden van gletsjers die zich in tien jaar tijd net zo ver hebben teruggetrokken als in de 150 jaar ervoor. Groenland bevat 10% van de voorraad zoetwater op aarde. Het pak ijs smelt op dit moment 10 meter per jaar. Een gletsjer van 100 meter dik is dan ook over 10 jaar verdwenen.

Overstroomd meer loopt leeg
Tijdens haar reis stuit de groep onderzoekers op ijsblokken op de weg. Die bleken van een overstroomd meer te zijn. 10 dagen eerder hebben ze een vloed gehad. Het vele smeltwater in het meer had het ijs omhoog geduwd en het meer was er onderdoor weggelopen. Het meer was nu voor 90% leeg. Dit is de afgelopen 4 jaar 3 keer gebeurd. Vroeger kwam het ook wel voor, maar veel sporadischer, eens in de 10 tot 20 jaar.

Noordpool ijsvrij in 2030
Zowel klimaatpessimisten als kimaat sceptici zijn het er inmiddels over eens, dat de noordpool binnen afzienbare tijd ijsvrij zal zijn. Waarschijnlijk zal dat al binnen 20 jaar zijn.  Vooral het smelten van het miljoenen jaren oude ijs op Groenland heeft veel gevolgen. In plaats van witte sneeuw, die het zonlicht weerkaatst, ontstaat zwart water of zwarte rotsgrond, die juist de zonnewarmte opneemt. Dit zal de opwarming van de aarde versnellen.

De aarde is een waterbed
Het ijs drukt het onderliggende land naar beneden. Zie de aarde als een enorm waterbed. Als je ergens druk op uitoefent, komt het bed ergens anders weer omhoog. Met het ijs op land gebeurt hetzelfde. Doordat vroeger zoveel ijs op Scandinavië heeft gelegen (ijstijden), lag Nederland hoger. Sinds dat ijs is gesmolten, komt Scandinavië omhoog en zakt Nederland. Net als met dat waterbed.
Als Groenland omhoog komt door dat smeltende ijs, moet het ergens anders in de wereld weer zakken. En dan is die stijging van de zeespiegel een dubbel zo erg feit.

Opwarming gaat hard
De jaren 2010 en 2005 waren wereldwijd het warmst. Het verschil was 0,62 graad t.o.v. de normale temperatuur. Moeilijk te begrijpen als in Nederland en vele andere Europese landen de maand december juist erg koud was.

Klimaatvluchtelingen
We hoeven in Nederland niet wakker te liggen van een beetje zeespiegelstijging. Dijken bouwen en inpolderen zit in ons DNA. Maar in landen als Bangladesh moeten wel meer dan een miljoen mensen vluchten voor het wassende water. En zo zijn er meer plekken op aarde waar de opwarming met een stijgende zeespiegel vele klimaatvluchtelingen oplevert.

Vliegreis Groenland slecht voor het klimaat?
Is het trouwens wel zo vriendelijk voor het klimaat om zo’n reis te maken? Ter geruststelling: de trip van Helga is klimaatneutraal en wordt netjes gecompenseerd.
Helga van Leur sprak 10 februari tijdens de jaarlijkse bijeenkomst van de KMVK. Deze stichting werkt aan het internationale Greenkey label, een keurmerk voor duurzaamheid in de toeristisch recreatieve sector.

Meer info:
Weblog Helga van Leur
Greenkey
KMVK